The auction will start on 19.04.2024

Auction 115. Polish Kingdom

Page:
Poz# Photos Description Catalog Features Actual price
35317

1843 Królestwo Polskie, kompletny list zagraniczny do Francji tranzytem przez Prusy, wysłany 9/2 z Warszawy do Montpellier, stempel nadawczy typu IIIC o śr.18mm (W i A szerokie), adnotacja o opłaceniu przesyłki do granicy "fco 31"; pruskie stemple: "FRANCO POLN:PREUSS:GRZ:" przystawiony w Berlinie, na odwrocie datownik BERLIN 12/2 8-9 i tranzytowy "TP" (Transit Prusse Erfurt/Zeitz); francuskie stemple: graniczny "PRUSSE FORBACH" z 16 FEVR., przejściowy LYON z 18 FEVR i odbiorczy MONTPELLIER z 19 FEVR.; dekoracyjny walor w bardzo dobrym stanie zachowania, na karcie albumowej.


800 PLN
35318

1849 obszar I Rzeczypospolitej - BRZEŚĆ, rosyjska koperta za 10+1 kop. wydania z 1849 roku, o wymiarach 138x107mm, ze znakiem wodnym Wz.I w położeniu lustrzanym, wysłana z Brześcia do wsi Бревново w Новгородской guberni; znak opłaty kreślony, obok stempel nadawczy БРЕСТЪ / 22 ДЕКАБ.1849 i ręczna adnotacja o dacie otrzymania według kalendarza juliańskiego "14 Января 1850 "; w 1795 roku Brześć przypadł Austrii, w 1809 Książę Józef Poniatowski odzyskał go dla Księstwa Warszawskiego, po 1815 ziemia brzeska weszła w skład Królestwa Kongresowego, ale samo miasto pozostało przy Rosji; to jeden z najwcześniejszych przykładów użycia znaku opłaty na ziemiach polskich; koperta zachowała się w bardzo dobrym stanie.

Fi.Ckr4II
3 000 PLN
35319

1850 SŁUŻBA POCZTOWA - list służbowy wysłany 15.7 z Warszawy do Zalesia, datownik nadawczy WARSZAWA typu IIIC (PZP nr 398g), przesyłka oznaczona czerwonym stempelkiem "SŁUŻBA / POCZTOWA" w ramce, spotykane jedynie na wewnętrznej korespondencji urzędowej, na odwrocie czerwona urzędowa pieczęć pocztowa.


320 PLN
35320

1854 Królestwo Polskie, kompletny list zagraniczny wysłany 12/4 z Warszawy do Reims, mały stempel nadawczy typu IIIC, przewieziony ambulansem relacji Wrocław-Berlin, stempelek "11" i adnotacje dotyczące wysokości opłat pocztowych na różnych etapach podróży listu; stemple kraju pochodzenia (Aus Russland, Preusse) i tranzytowe (Paryż); dekoracyjna całość o bogato udokumentowanym obiegu pocztowym; bardzo dobry stan zachowania; z kolekcji S.Rosińskiego.


350 PLN
35321

1855-61 rosyjska koperta ze znakiem opłaty na środku klapy koperty nadana z Warszawy do Chrustkowa, warszawski datownik typu IIC o średnicy 19 mm, zagniecenia.

Fi.Ckr7
900 PLN
35322

1857 Królestwo Polskie, list zagraniczny prawie kompletny z częściową treścią wysłany 17.11 z Wielunia do Krakowa, okrągły stempel nadawczy typu IIIC (śr.23 mm), przesyłka nieopłacona przez nadawcę, austriacki stempel kraju pochodzenia POLOGNE; na odwrocie okrągły stempel przejściowy Szczakowa z 18/11 i dwuwierszowy z datą stempel odbiorczy "Krakau 18.NOV"; zgrabny liścik w bardzo dobrym stanie zachowania.


400 PLN
35323

1858 Królestwo Polskie - KAŁUSZYN, szeroko cięty pierwszy znaczek rosyjski za 10 kop. wydania z 1857 roku, na papierze ze znakiem wodnym "cyfra 1" unieważniony czytelnie polskim kasownikiem numerowym 6. - Kałuszyn (kropka odróżnia 6 od 9) (Fi.12000+1100.-); to pierwszy znaczek będący w obiegu w Królestwie Polskim, użyty krótko po 15/27 marca 1858 roku, kiedy to wprowadzono obowiązek unieważniania znaczków kasownikiem numerowym; pochodzi ze zbioru Dr.J.Kossoy'a, piękny stan.

Fi.I
Mi.1
12 000 PLN
35324

1858 Królestwo Polskie 105 - BIŁGORAJ, CZERWONY KASOWNIK na ROSJI NR.1; unikalna prawie kompletna strona adresowa listu z Biłgoraja do Warszawy opłaconego pięknie ciętym pierwszym rosyjskim znaczkiem za 10 kop. wydania z 1857 roku, na papierze ze znakiem wodnym "cyfra 1"; unieważniono go superczytelnie polskim kasownikiem numerowym 105 w kolorze CZERWONYM, w ekspedycji pocztowej Biłgoraj na bocznym trakcie z Zamościa ku granicy w Tarnogrodzie; taki kasownik w kolorze czarnym ma bardzo wysoki współczynnik rzadkości - 8 punktów według M.A.Bojanowicza, w swojej monografii M.A.Bojanowicz opisuje ten kasownik jako RRR - wspomniany, lecz nie widziany; do chwili obecnej odnotowano jedynie dwa przypadki użycia czerwonego tuszu w Biłgoraju; w katalogu Fischera znaczek z czerwonym kasownikiem na wycinku ma minimalną dopłatę +17500, a na liście +55000.-; w przypadku tak unikalnego jak 105 to dodatkowo +35 do 70% dopłaty należy uwzględnić, że to prawie cała strona adresowa; adresatem listu jest Zarząd Dóbr Ordynacji Zamojskiej w Warszawie ul. Senatorska; z fotoatestu "Extremely rare cancel ..." "...stamp with 4 large margins. Superb & fresh" Ceremuga A.I.E.P.

Fi.I
Mi.1
60 000 PLN
35325

1858 Królestwo Polskie - SANDOMIERZ; znaczek rosyjski za 10 kop. wydania z 1858 roku, na papierze ze znakiem wodnym "cyfra 1" o grubości 0,12 mm oraz z ząbkowaniem 14,5:15; unieważniony czytelnie polskim kasownikiem numerowym 108 - Sandomierz (Fi.1500+1500.-), w małej w ówczesnym czasie, ekspedycji pocztowej przy granicy z Austrią krótko po 27 marca 1858 roku - kiedy to wprowadzono do użycia kasowniki numerowe; ma wysoki 6 stopień rzadkości w dziesięciostopniowej skali M.A.Bojanowicza; jest rzadki, gdyż w większości małych urzędów w dalszym ciągu używano dostarczonych wcześniej znaczków za 10 kop. wydania z 1857 roku, które ząbkowania nie posiadały; poza krótkim ząbkiem w dolnym rogu i śladem tekstu na odwrocie zachowany w bardzo dobrym stanie, kolorowy fotoatest firmowy.

Fi.II
Mi.2x 
2 400 PLN
SOLD
35326

1858 Królestwo Polskie - WARSZAWA KREŚLENIE I DATOWNIK; koszulka listu do Rygi nadanego w Warszawie 8/20 marca; opłacono go rzadszą odmianą znaczka rosyjskiego za 10 kop. wydania z 1858 roku, na papierze ze znakiem wodnym "cyfra 1" o grubości 0,10 mm i ząbkowaniem 14,5:15; znaczek unieważniono poprzez kreślenie i skasowanie stemplem nadawczym; ze względu na nagminne czyszczenie i powtórne używanie znaczków, obowiązek kasowania stemplem nadawczym wprowadzono zarządzeniem nr.138 z 26 lutego/10 marca 1858 roku; trwał on bardzo krótko, bo do dnia 15/27 marca 1858 roku, kiedy to do unieważniania znaczków wprowadzono polskie kasowniki numerowe; przez cały ten czas (w sumie 17 dni) na wielu listach spotyka się dodatkowo kreślenie; na odwrocie odbiorczy stempel Rygi ПОЛУЧЕНО ... (Dobin 40.4.03); list zachował się w bardzo dobrym stanie, wszystkie stemple są czysto odbite, nawet pieczątka lakowa pozostała nienaruszona; listy z tego krótkiego okresu najciekawiej ilustrują wprowadzanie znaczków jako sposobu opłacania przesyłek; gwarancja i opis Schmutz.

Fi.II
Mi.2y
14 000 PLN
35327

1858 KASOWNIK AMBULANSU POCZTOWEGO z Drogi Kolei Wiedeńskiej, znaczek rosyjski za 10 kop. wydania z 1858 roku na papierze bez znaku wodnego oraz z ząbkowaniem 12,5; unieważniony został kasownikiem ambulansowym z kropką o średnicy 3,5 mm stosowanym w wagonach 2 i 4 (Fi.1300+2500.-), poza krótszym narożnikiem zachował się w bardzo ładnym stanie na wycinku, pochodzi z historycznej kolekcji A.Faberge - jego odręczna adnotacja o wczesnej dacie nabycia XI 02 na odwrocie, pod nią gwarancja innego słynnego kolekcjonera M.A.Bojanowicza.

Fi.V
Mi.5
3 200 PLN
35328

1858 Królestwo Polskie, znaczek rosyjski za 10 kop. wydania z 1858 roku na papierze bez znaku wodnego oraz z ząbkowaniem 12,5 (Fi.1200.-); unieważniony bardzo czytelnie polskim okrągłym kasownikiem numerowym 1 - Warszawa, który musiał zostać użyty przed 1860 rokiem, gdyż w momencie powrotu do obiegu znaczków rosyjskich (1865) był już wycofany i zastąpiony kasownikami kwadratowymi (1864); poza lekko startym rysunkiem w narożniku w pięknym stanie.

Fi.V
Mi.5 
800 PLN
35329

1858 list wysłany z Warszawy do Paryża, datownik nadawczy typu IIIC o śr.18mm z 6/4 - zwraca uwagę umieszczenie "w liczniku" cyfry 6 z kreską ułamkową u góry (lub odwrotne umieszczenie cyfry 9), czerwony stempelek FRANCO informujący o opłaceniu przesyłki przez nadawcę; oznaczenia taryfowe na froncie i odwrocie koperty; pruski stempelek tranzytowy "P.D.", ramkowy stempel pochodzenia "AUS RUSSLAND FRANCO" stosowany w ambulansie relacji Wrocław-Berlin, którego stempel "BRESLAU / 7 1 II / BERLIN" odciśnięto na odwrocie , na froncie francuski niebieski datownik "PRUSSE 3 VALENCIENNES 3" z 9.4, a na odwrocie paryski datownik odbiorczy z tego samego dnia; dekoracyjny walor o ciekawie udokumentowanym obiegu pocztowym, dobry stan zachowania.


400 PLN
35330

1859 koperta poczty miejskiej w Warszawie w bardzo ładnym stanie, gwarancja i oznaczenie.

Fi.Ck4IIy
2 000 PLN
35331

1859 koperta poczty miejskiej w Warszawie w ładnym stanie, gwarancja i oznaczenie.

Fi.Ck5IIy
1 500 PLN
35332

1859 SŁUŻBA POCZTOWA - list służbowy wysłany 14.12 z Warszawy do Białej, datownik nadawczy WARSZAWA typu IIIC (PZP nr 398k), przesyłka oznaczona czerwonym stempelkiem "SŁUŻBA / POCZTOWA" w ramce, spotykane jedynie na wewnętrznej korespondencji urzędowej, na odwrocie czerwona urzędowa pieczęć pocztowa.


240 PLN
35333

1860 pierwszy polski znaczek, typograficzne fałszerstwo "poznańskie" w fazie "produkcyjnej", znakomita robota drukarza - fałszerza, rzadko spotykane, ciekawy materiał porównawczy.

Fi.1 FFi
Mi.1 false
1 800 PLN
35334

1860 pierwszy polski znaczek w barwach jasnoniebieskiej i różowej unieważniony warszawski stemplem numerowym, ładne centrowanie i prezencja.

Fi.1a
Mi.1a
1 200 PLN
SOLD
35335

1860 Królestwo Polskie - LUBLIN 73, pierwszy polski znaczek z kolorach niebieskim i karminoworóżowym unieważniony polskim kasownikiem numerowym 73 - Lublin, klisza niebieska z powtarzalnym błędem "plama w prawej dolnej części owalu", dwa inne znaczki z tym błędem były do kupienia na naszej aukcji sześć i dziesięć lat temu, poza kilkoma wyprostowanymi zgięciami ładny stan zachowania, gwarancja Krawczyk.

Fi.1a
3 500 PLN
35336

1860 pierwszy polski znaczek w barwach niebieskiej i karminowej unieważniony warszawskim stemplem numerowym z jedynką z ozdobna stopką w czterech kwadratach, ładny stan zachowania.

Fi.1b
Mi.1b
2 250 PLN
SOLD
35337

1860 pierwszy polski znaczek w barwach niebieskiej i karminowej unieważniony stemplem numerowym Kibart z numerem 282 w czterech okręgach, znaczek z błędem w postaci uszkodzonej lewej ramki, fotoatest Berbeka.

Fi.1b B5
Mi.1b
2 500 PLN
35338

1860 pierwszy polski znaczek w barwach błękitu pruskiego i różowokarminowej na wycinku listu z Radomia, znaczek unieważniony kasownikiem numerowym z liczbą "138" w czterech okręgach, znaczek w dobrym stanie w rzadkiej odmianie kolorów, fotoatest Pelc.

Fi.1bc
Mi.1b
3 500 PLN
35339

1860 pierwszy polski znaczek na wycinku w barwach błękitu pruskiego i różowokarminowej unieważniony rzadkim stemplem numerowym Stawiszki, z numerem "38" w czterech okręgach, wysoka ocena 9 punktów w dziesięciostopniowej skali rzadkości według Bojanowicza, ładna czytelna odbitka stempla, znaczek w dobrym stanie, fotoatest Pelc.

Fi.1bc
Mi.1b
7 800 PLN
35340

1860 Koperty stemplowe za 3 kop. Poczty Miejskiej w Warszawie, z białym sucho tłoczonym na niebieskim tle znakiem opłaty:

w karcie 4I znajduje się on na klapie, papier bladożółty satynowany z widocznymi tłoczonymi kwadracikami (Fi.4000.-), małe ślady kleju na odwrocie (po wlepieniu na kartę wystawową);

w karcie 4II znajduje się on na stronie adresowej, papier bladożółty satynowany ze słabo widocznymi tłoczonymi kwadracikami (Fi.3000.-); wyjątkowo dobry stan zachowania.

Fi.Ck4Iy, 4IIx
7 000 PLN
35341

1860 list (z treścią w środku) z Rudy Guzowskiej do Huszlewa, stemple tranzytowe z Warszawy, opłata gotówkowa 10 kop., gwarancja.


240 PLN
35342

1861 list na rosyjskiej całostce z Mikołajewa koło Chersonia do Gostynina, na odwrocie pieczęć lakowa i stempel odbiorczy Gostynina, dekoracyjny walor w dobrym stanie zachowania, gwarancja.

Fi.Ckr7I
1 800 PLN
35343

1863 Królestwo Polskie - WAGON POCZTOWY No.4 - NAJWCZEŚNIEJSZE ZNANE UŻYCIE; pierwszy polski znaczek za 10 kop. w kolorach jasnoniebieskim i różowym; unieważniony, co bardzo rzadkie, datownikiem ambulansowym СП.Б.ВАРШАВСК.Ж.Д. / ПОЧТ.ВАГ.No.4 / 18 ОКТ. 1863 - typu I z liczbą kodową 44, specjalnie przygotowanym dla linii Kolei Petersburskiej; ekspedycję pocztową Dworzec Praga otwarto w październiku 1863 roku; w początkowym okresie nie miała ona kasownika, dopiero na przełomie 1863 i 1864 roku uzyskano zgodę na wprowadzenie polskiego kasownika DP w czterech okręgach; w okresie przejściowym znaczki na listach przekazywanych do rosyjskich ambulansów unieważniano datownikiem w wagonie (niekiedy kreślono ręcznie), znanych jest też kilka listów gdzie znaczek unieważniono małym warszawskim datownikiem lub oboma datownikami (sposobami) naraz; listy w kierunku Warszawy lub do Rosji opłacone znaczkiem unieważnionym w wagonie datownikiem ambulansowym są unikalne, a same znaczki bardzo rzadkie; dodatkowo znaczek ma rzadki błąd "zewnętrzna ramka zakrzywiona z lewej u góry" opisany przez M.Miszczaka i reprodukowany na rys.20 w "Przeglądzie Filatelistycznym" 2/2005, choć jest wzmocniony i ma kilka usterek ząbkowania ogólnie prezentuje się dobrze, czyste i wyraźne ostemplowanie to w tym przypadku jego największy atut, gwarancja Petriuk.

Fi.1a
12 000 PLN
35344

1863 Królestwo Polskie - AMBULANS 14, znaczek rosyjski za 10 kop. wydania z 1858 roku, na papierze bez znaku wodnego oraz z ząbkowaniem 12,5; unieważniony unikalnym rosyjskim sześciokątnym kasownikiem ambulansowym 14 - układ kropek typu I, na wycinku; numery 12, 13, 14, 15 i 16 używane były na linii Drogi Żelaznej Północno-Zachodniej, stąd na odcinku Wierzbołów - Kowno, mogły zostać użyte na polskim znaczku numer jeden; to grupa najrzadszych kasowników Królestwa Polskiego; na polskim znaczku numer jeden są unikalne, ale i na rosyjskich bardzo rzadkie, doskonały stan zachowania.

Fi.5
Mi.5
2 800 PLN
35345

1864 Królestwo Polskie, znaczek rosyjski za 3 kop. rzadkiego na ziemiach polskich wydania na przesyłki zagraniczne z 1864 roku, na papierze bez znaku wodnego oraz z ząbkowaniem 12,5; unieważniony rosyjskim sześciokątnym kasownikiem 11; numery kasowników 12, 13, 14, 15 i 16 używane były w ambulansach na linii Drogi Żelaznej Północno-Zachodniej, stąd na odcinku Wierzbołów - Kowno, mogły zostać użyte na polskim znaczku numer jeden; numerem 11 kasowano w latach 1861-63 znaczki na listach nadawanych na Dworcu Warszawskim ukończoną w 1862 linią kolejową z St.Petersburga tzw. Drogą Warszawską; w 1862 roku wprowadzono na niej okrągłe datowniki ambulansowe różnych typów; na polskich znaczkach numer jeden kasownik z numerem 11 nie występuje; znaczek jest czysto skasowany, poza wyblakłym tłem w bardzo dobrym stanie zachowania.

Fi.10
Mi.10 
600 PLN
35346

1864-6 zestaw znaczków rosyjskich unieważnionych stemplami numerowymi z Królestwa Polskiego.


Mi.12-17
1 500 PLN
35347

1864 Królestwo Polskie, koszulka listu zagranicznego do Francji tranzytem przez Prusy, wysłanego 4/6 z Warszawy do Reims, stempel nadawczy typu IIIC o śr.18mm (W i A wąskie), pruski kolejowy okrągły stempel graniczny: "AUS POLEN über EISENB.POST-BÜR.XI./ PORTO" z tego samego dnia; stempelki: "11" i "P.33.", adnotacje dotyczące wysokości opłat pocztowych na różnych etapach podróży listu; stemple tranzytowe: PRUSSE-FORBACH 6 JIUN i odbiorczy REIMS 7 JUIN; dodatkowo prostokątny stempelek nadawcy HERMAN KLAINADEL; warto podkreślić, że list z Warszawy do Francji dotarł w ciągu 3 dni!!! dekoracyjna całość o ładnie udokumentowanym obiegu pocztowym w dobrym stanie zachowania, na karcie albumowej.


500 PLN
35348

1864 kompletny list zagraniczny z pełną treścią wysłany 26.5. z Warszawy do Paryża, mały stempel nadawczy typu IIIC, pruski okrągły graniczny stempel ambulansowy określający jednocześnie kraj pochodzenia: "AUS POLEN über EISENB.POST-BÜR.XI./ PORTO"; stempel "PD", adnotacje dotyczące wysokości opłat pocztowych na różnych etapach podróży listu; dekoracyjna całość o ładnie udokumentowanym obiegu pocztowym w bardzo dobrym stanie zachowania.


240 PLN
35349

1865 Królestwo Polskie - WARSZAWA 1 - CZTERY KWADRATY; pierwszy polski znaczek za 10 kop. w kolorach błękitu pruskiego i karminowym o bardzo intensywnym odcieniu, unieważniony polskim kasownikiem numerowym 1 - Warszawa, typ cztery kwadraty z ozdobną stopką cyfry 1 (Fi.2800+2500.-); był on w użyciu od przełomu lat 1864/1865 - na znaczku polskim w zasadzie nieco ponad miesiąc, gdyż 1/13 lutego 1865 roku znaczek ten wycofano ze sprzedaży; a późniejsze listy z okresu przejściowego należą do bardzo rzadkich i liczone są w sztukach; bardzo ładny stan zachowania z pełną perforacją ze wszystkich stron, gwarancja.

Fi.1bc
5 000 PLN
35350

1865 Królestwo Polskie - WŁODAWA, znaczek rosyjski za 10 kop. wydania z 1858 roku, na papierze bez znaku wodnego oraz z ząbkowaniem 12,5; czytelnie unieważniony polskim kasownikiem numerowym 59 - Włodawa (800+1800.-), poza słabszym prawym dolnym narożnikiem bardzo ładny stan.

Fi.5
Mi.5 
1 600 PLN
35351

1865 Królestwo Polskie, znaczek rosyjski za 20 kop. wydania z 1858 roku na papierze bez znaku wodnego oraz z ząbkowaniem 12,5 (Fi.900.-); unieważniony polskim kasownikiem numerowym 1 - Warszawa, typ cztery kwadraty z ozdobną stopką cyfry 1, piękny stan - żywe kolory, klarowny druk i czytelnie odbity kasownik.

Fi.6
Mi.6 
700 PLN
35352

1865 Królestwo Polskie, znaczek rosyjski za 30 kop. wydania z 1858 roku na papierze bez znaku wodnego oraz z ząbkowaniem 12,5 (Fi.1200.-); czytelnie unieważniony warszawskim ośmiokątnym kasownikiem numerowym 1 - Warszawa, wspaniale widoczna ozdobna stopka cyfry 1, bardzo ładny stan zachowania.

Fi.7
Mi.7 
1 000 PLN
35353

1865 Królestwo Polskie - SUWAŁKI, znaczek rosyjski za 3 kop. wydania z 1865 roku, na papierze ze znakiem wodnym 4 oraz z ząbkowaniem 14,5:15, na podłożu koloidalnym - tracącym w wodzie rysunek; unieważniony, na liście frankowanym kilkoma znaczkami, polskim kasownikiem numerowym 28 - Suwałki (Fi.100+1100.-), sprawdzono wymiary i położenie cyfr, liczba trzycyfrowa wykluczona.

Fi.13y
Mi.13y 
600 PLN
35354

1865 Królestwo Polskie - AMBULANS DB/1, parka znaczków rosyjskich za 3 kop. wydania z 1865 roku, na papierze ze znakiem wodnym 4 oraz z ząbkowaniem 14,5:15, na podłożu koloidalnym - tracącym w wodzie rysunek, na resztce wycinka; unieważniona polskim kasownikiem ambulansu DB 1 - Droga Bydgoska - bardzo rzadkim, znanym wyłącznie na znaczkach rosyjskich, prawy znaczek uszkodzony, kasownik wyjątkowo czytelnie odbity, niska cena wywoławcza.

Fi.13y
Mi.13y 
300 PLN
SOLD
35355

1865 Królestwo Polskie - RUDA GUZOWSKA, znaczek rosyjski za 10 kop. wydania z 1865 roku, na papierze ze znakiem wodnym 4 oraz z ząbkowaniem 14,5:15, na podłożu koloidalnym - tracącym w wodzie rysunek; czytelnie unieważniony polskim kasownikiem numerowym 16 - Ruda Guzowska (Fi.+1800.-), ładny stan.

Fi.15y
Mi.15y 
1 400 PLN
35356

1865 Królestwo Polskie - SOCHACZEW, znaczek rosyjski za 10 kop. wydania z 1865 roku, na papierze ze znakiem wodnym 4 oraz z ząbkowaniem 14,5:15, na podłożu koloidalnym - tracącym w wodzie rysunek; czytelnie unieważniony rzadkim polskim kasownikiem numerowym 210 - Sochaczew (Fi.+1500.-), kasownik ma bardzo wysoki współczynnik rzadkości 8 punktów według dziesięciostopniowej skali M.A.Bojanowicza, w lewym dolnym rogu fragment stempla tranzytowego lub odbiorczego, bardzo ładny stan.

Fi.15y
Mi.15y 
2 200 PLN